Hoewel er in de winter vaak volop voer in de voedersilo’s ligt, blijft het opvallend stil in veel tuinen. De terugloop van vogelpopulaties in Europa toont dat voedsel geven lang niet altijd voldoende is om vogels te behouden. Dit artikel onderzoekt waarom enkel bijvoeren vaak niet werkt en hoe tuiniers hun buitenruimte echt aantrekkelijker kunnen maken voor vogels tijdens de koude maanden.
Meer dan alleen voer: het belang van schuilplaatsen
Veel mensen vullen trouw hun voedersilo’s, maar zien tot hun verbazing nauwelijks vogels verschijnen. Dat komt doordat voedsel slechts een deel van de oplossing is. Vogels zoeken in de winter vooral naar veilige schuilplaatsen en natuurlijke bronnen van voedsel. Dichte hagen en struiken bieden bescherming tegen roofdieren en zorgen ervoor dat vogels zich veilig voelen om langer te blijven in de tuin.
Natuurlijke tuinen maken het verschil
Een natuurlijke tuin bewijst vaak zijn waarde in het aantrekken van vogels. Door het aanplanten van een haag met bijvoorbeeld meidoorn, hulst of vlierbes ontstaat er niet alleen schuilplek maar ook een duurzame voedselvoorziening. Deze struiken leveren bessen en trekken insecten aan die op hun beurt weer voer zijn voor jonge vogels. Bovendien zijn struiken met blote wortel goedkoper en ontwikkelen ze zich vlotter, waardoor de haag sneller functioneel is.
Voedsel op de juiste plek en in de juiste vorm
Veel vogels, zoals merels, foerageren liever op de grond dan aan plastic voedersystemen. Door rotten fruit, rozijnen of havermout onder struiken op de grond te leggen, vergroot men de kans dat verschillende soorten tuinvogels terugkeren. Het laten liggen van bladeren is daarbij gunstig: het vormt een natuurlijke laag waaronder insecten leven die weer als voedsel dienen.
Vermijd plastic en pesticiden voor een gezond leefgebied
Het bannen van plastic voeders en het vermijden van pesticiden zijn belangrijke pijlers om de biodiversiteit te versterken. Kunststof voeders kunnen vogels afhankelijk maken en zijn gevoelig voor schimmels en bacteriën. Pesticiden schaden niet alleen de insectenpopulatie maar treffen ook de vogels die ervan afhankelijk zijn. Een tuin zonder gif en met veel verschillende plantensoorten draagt rechtstreeks bij aan het herstel van bedreigde soorten.
De stilte van de winter verklaard
Lege voedersilo’s in de winter zijn vaak geen gevolg van te weinig voedsel, maar van een gebrek aan veiligheid en natuurlijk aanbod in de tuin. Door de focus te verleggen naar begroeiing, bescherming en diversiteit aan planten en ecologisch beheer, ontstaat er een tuin waar vogels niet alleen komen halen, maar ook komen wonen.
Het succes van een vogelvriendelijke tuin schuilt dus niet in het vullen van silo’s, maar in het creëren van een levend landschap met beschutting, natuurlijke voedselbronnen en een veilig milieu. In het licht van de afnemende vogelpopulaties krijgt iedere tuinier daarmee een klein, maar belangrijk aandeel in het beschermen van onze vogels.
